Gerçek Kişiler

Türk Ticaret Kanunu’nun 14. maddesine göre bir ticari işletmeyi kısmen bile olsa kendi adına işleten kimse tacir sayılmaktadır. Bu tanım gereğince gerçek kişilerin tacir niteliğini kazanabilmesi için bir ticari işletmenin var olması, bu ticari işletmenin işletilmesi, ticari işletmenin kısmen de olsa kendisi adına işletilmesidir.

Ticari İşletme : Ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Ticari işletme Türk Ticaret Kanunu’nun 11, 12, 13. maddeleriyle, Ticaret Sicil Nizamnamesinin 14. maddesinde tanımlanmıştır.

Ticari İşletmenin Unsurları : Bir gelir sağlamayı hedef tutmayan veya sürekli olmayan faaliyetlerle, ticaret kanunun 17. maddesinde tanımı yapılan, esnaf sınırlarını aşmayan faaliyetler ticari işletme sayılmaz. Ticaret Sicil Nizamnamesinin 14. maddesine göre ticari işletmenin genel unsurları gelir sağlamanın amaç edinilmesi, süreklilik ve esnaf faaliyetlerinin sınırlarının aşılmış olmasıdır.

Ticaret Sicil Nizamnamesinin 15. maddesi gereğince Bakanlar Kurulunca Türk Ticaret Kanunu’nun 1463. maddesinin 2. fıkrasına dayanılarak çıkarılan kararnamede yer alan limitleri aşmayan ticari işletmelerin tescili zorunlu değildir.

Ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletme sayılır. Nelerin ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer müesseseler olduğu Türk Ticaret Kanunu’nun 12. ve 13. maddelerinde gösterilmiştir.

Tüzel Kişiler

I-Tüzel Kişi Kavramı:

Ortak bir amacın sürekli olarak gerçekleşmesini sağlayacak örgütlenmeye sahip kişi veya mal topluluklarına birleşen kişi veya malı tahsis eden kişiden bağımsız bir kişilik tanınmıştır.İşte bu tür kişi veya mal toplulukları “tüzel kişiler “ diye tanımlanmıştır.Tüzel kişiden söz edebilmek için kişi veya mal topluluğunun örgütlenmiş olması sürekli bir amaca sahip olması ve topluluğu teşkil eden veya ondan yararlanan fertlerin şahıslarından bağımsızlaşmasına hukuken imkan verilmiş olması gerekir.

II-Tüzel Kişilik Kazanılmasının Koşulları:

1-Örgütlenme Unsuru:

Bir kişi veya mal topluluğunun örgütlenmiş olması amacını gerçekleştirecek organlara sahip olmasıdır.Kanun koyucu kişi veya mal topluluklarının hak süjesi olarak hukuk alanında hareket edebilmeleri için yeterli ve gerekli organları her birinin niteliklerini göz önünde tutarak tayin etmiştir.Bu organlar sayesinde tüzel kişi hukuk alanında bağımsız olarak varlığını etkin kılabilir.Örgütlenmemiş bir topluluk bağımsız bir hak süjesi olamaz.

2-Sürekli Amaç Unsuru:

Tüzel kişilik belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere birleşmiş kişi veya mal topluluklarına tanınabilir.Amaç kişi topluluklarında ortak bir menfaatin karşılanmasıdır.Söz konusu kazanç paylaştırılmaya yönelik parasal bir menfaat olabileceği gibi bir manevi menfaat de olabilir.Tüzel kişilik ancak sürekli bir amaca hizmet için örgütlenen kişi veya mal topluluklarına tanınabilir.

3-Bağımsızlığa Hukuken Cevaz Verilmesi:

Tüzel kişilik tanınmış kişi veya mal toplulukları bağımsız bir kişiliğe sahiptir.Kişi topluluğunda bağımsızlık bünyesinde birleşen kişilere karşıdır.3.kişilere karşı da tüzel kişi bağımsız bir hak süjesi olarak hukuki ilişkiler kurar.Kazandığı malvarlığı değerleriyle karışmaz bağımsız olarak tüzel kişiye ait olur.Ancak bağımsızlık kişi veya mal topluluğuna tüzel kişilik tanınmasını sonucudur.Hangi kişi veya mal topluluğunun bağımsızlaştırılabileceğini yani bunlardan hangi tiplerine tüzel kişilik kazandırılabileceği hukuk düzeni tarafından belirlenir.Kanun koyucunun belirlediği türler dışında tarafların iradeleri ile yeni bir tüzel kişilik meydana getirmeleri mümkün değildir.